وضعیت ایران در ادوار جام جهانی چگونه بود؟

ما همچنان در مورد جام جهانی با شما صحبت می کنیم و پرواضح است که قبل از شروع سال جدید، ذهن مان گرفتار جام جهانی است.

می خواهیم از زوایای مختلف به این تورنمنت بزرگ و قابل احترام نگاه کنیم اما این مطلب را از دست ندهید. آنچه پیش روی شماست، گزارشی از وضعیت ایران در ادوار جام جهانی است. همان طور که می دانید این تورنمنت از سال 1930 استارت خورد و حالا کنکاش کرده ایم که هر دوره جام جهانی، در ایران چه می گذشت. با ما بیایید به دل تاریخ...


جام جهانی 1962 (9 تا 27 خرداد 1341) : جام جهانی در کشور شیلی برگزار می شد و باز هم این برزیل بود که با تکنیک ناب بازیکنانش قهرمان شد. در ایران نیز شاه که شرایط سیاسی را برعلیه خود می دید، دست به اصلاحات زد و نام این اصلاحات را انقلاب سفید . اولین اقدام، اصلاحات ارضی و دادن سهم زمین به کشاورزان بود، بعد سپاه دانش، سپاه ترویج و آبادانی و در نهایت سپاه بهداشت را تاسیس کرد اما در سمت دیگر، مخالفانش را به زندان می انداخت. اصلاحاتی آمریکایی که بخشی از طرح توسه ای لرنر در ایران بود و به سرعت با شکست روبرو شد. امام خمینی (ره) به عنوان رهبر قیام مردمی آغازگر مبارزات مردم با این اصلاحات شاه بودند.


جام جهانی 1966 (2 تیر تا 8 مرداد 1345) : انگلیسی ها بالاخره توانستند جام جهانی را به خانه ببرند. در این دوران رونق اقتصادی حاصل از گرانی نفت در کشور شکل گرفته لود و فوتبال ایران داشت در صف ابرقدرت های فوتبال دنیا قرار می گرفت. یکسال بعد از این بود که فوتبال ملی ایران جشن قهرمانی آسیا را در تهران برپا کرد. در این سال نیز چهره هایی به دنیا آمدند مثل جواد خیابانی، احمدرضا عابدزاده، انوشه انصاری(اولین زن مسلمان مسافر ماه) محمد اصفهانی، علی مصفا و...


جام جهانی 1970 (10 تا 31 خرداد 1349): مکزیک از آمریکای جنوبی میزبان شد و باز هم برزیل جام را در آمریکای جنوبی نگه داشت. مهم ترین اتفاق در این سال و همین ماه خرداد، رسیدن ایران به صدر بازار فروش نفت در جهان بود. از لحاظ تولید و فروش نفت، عربستان جایگاه خود را از دست داد و ایران در خاورمیانه و جهان بزرگترین تولیدکننده نفت شد. نیکسون رئیس جمهور وقت آمریکا برای مقابله با قیمت بالای نفت، دو بار ارزش دلار را کاهش داد. فوتبال ایران در این سال ها نسلی نو را به خود می دید ستاره هایی چون علی جباری ، ناصر حجازی و  علی پروین و البته جوانترهایی مثل روشن در نخستین سال های آغاز به کار مربیگری حشمت مهاجرانی از سود فروش نفت که تیمسار ها به فوتبال آوردند فرصت درخشش پیدا کردند. مهتاب کرامتی، یحیی گل محمدی، بابک زنجانی، امین حیایی، ناصر عبداللهی، سیروس دین محمدی، پیمان معادی و... از متولدین این سال از ادوار جام جهانی هستند.

 
جام جهانی 1974 (23 خرداد تا 16 تیر 1353): جام جهانی به جذاب ترین دوران خود نزدیک می شود. حالا تیم های فوتبال، به دنبال تاکتیک های جدید و استفاده از تکنولوژی می روند تا خودی نشان دهند. فوتبال کم کم به یک علم بدل شده و آلمان غربی که میزبان بازی هاست، در یک دیدار زیبا در فینال، هلند را از پیش رو برداشت و قهرمان شد. در ایران اما شرایط سیاسی داخلی اصلا خوب نبود. خشونت های سیاسی به اوج خود رسید و کار به جایی کشید که کمیسیون بین المللی قضات و سازمان عفو بین الملل در مورد اتفاقاتی که در ایران رخ می دهد، ابراز نگرانی کند. احزاب خودساخته محمدرضا شاه نیز به اختلافات بیشتری دامن زدند تا او احزاب را متلاشی کرده و فقط حزب رستاخیز را به رسمیت بشناسد. اوضاع حکومتی بدتر از گذشته است و شاه ایران دیکتاتورتر از سابق.  پژمان بازغی، امیر جعفری، مریلا زارعی، سروش گودرزی، سعید مظفری زاده، مهزان غفوریان، مازیار فلاحی و عادل فردوسی پور متولدین این سال هستند. ایران این جام جهانی را خیلی تلخ و به دلیل شکست به استرالیا از دست داد.

 
جام جهانی 1978 (11 خرداد تا 4 تیر1357): و بالاخره ما به جام جهانی صعود کردیم و مسافر آرژانتین شدیم. حشمت مهاجرانی سرمربی تیم ملی ایران بود و دو ستاره بزرگ داشتیم، ناصر حجازی و علی پروین. البته بازیکنانی چون حسن روشن، ایرج دانایی فرد و...  در آن دوره، بازی اول را 3 - صفر به هلند باختیم، در بازی دوم با گل ایرج دانایی فر با اسکاتلند به تساوی یک - یک رسیدیم و در بازی اخر با حساب 4 بر یک نتیجه را به پرو واگذار کردیم تا با یک امتیاز در گروه خود، چهارم شویم. آرژانتین میزبان در آن سال قهرمان جهان شد. در ایران نیز زمینه های تغییر رژیم به وجود آمد و چند ماه پس از جام جهانی، انقلاب شکل گرفت. مردم ایران رژیم شاهنشاهی را سرنگون کردند و فوتبالی ها هم بخشی از انقلاب ایران بودند. انقلابی که جهان را تحت تاثیر خود قرار داد. علی کریمی، شقایق دهقان، یکتا ناصر و حسین رضازاده متولدین این سال هستند.

 
جام جهانی 1982 (23 خرداد تا 20 تیر 1361): ایران پس از انقلاب، درگیر جنگ شد و شرایط داخلی کشورمان تحت تاثیر دفاع مقدس قرار گرفت. در این سال ها، فوتبال اولویت چندم مردم کشورمان بود. حملات وحشیانه عراق در سال های اول جنگ به خاک ایران، کام همه را تلخ کرد و جنگ 8 ساله با زیاده خواهی عراقی ها شروع شد. این جام جهانی با قهرمانی ایتالیا در خاک اسپانیای میزبان به اتمام رسید اما اهالی فوتبال به خاطر جنگ، خاطرات خوبی از آن ندارند. بنیامین (خواننده) آندرانیک تیموریان، ایمان مبعلی، نگار جواهریان، مهدی سلوکی، مهدی رحمتی و احسان علیخانی چهره هایی هستند در این سال به دنیا آمدند.

 
جام جهانی 1986 (10خرداد تا 8 تیر 1365): مکزیک میزبان و اصلا تمام اهالی جامعه چند میلیارد نفری علاقمند به فوتبال، هرگز نمی توانند خاطرات این جام را از یاد ببرند. یک جام کاملا سیاسی که با درخشش ستاره ای به نام دیه گو مارادونا به اوج حساسیت رسید و در نهایت آرژانتین قهرمان شد. بعدها گفتند سیاسیون آرژانتینی در رقم خوردن نتایج این جام تاثیر شگرف و زشتی داشتند.  ایران نیز اخبار خوشایندی از جنگ حق علیه باطل می شنید. اخباری مبنی بر پیروزی رزمندگان در جبهه های دفاع مقدس و بازپس گیری مرزهایی که توسط عراقی ها و به ناحق گرفته شده بود. ملیکا شریفی نیا، استیون بیت آشور، مهرداد پولادی و البته اشکان دژاگه متولدین این سال هستند.