فرار از شایدها و بایدها و افسوس ها

اوایل خرداد ماه، وقتی تیم ملی در اردوی ترکیه آخرین تمرینات خود را برای حضور در جام جهانی برگزار می کرد، کارلوس کی روش در مصاحبه ای تند، خبر پایان همکاری خود و ایران را اعلام کرد. از نگاه کی روش، ارسال قرارداد جدید با مدت 6 ماه، یعنی عدم رضایت فدراسیون فوتبال از عملکرد سرمربی تیم ملی. کی روش این قرارداد را توهین به خودش تلقی کرد و گفت: «من مربی موقت نیستم که قرارداد 6 ماهه امضا کنم.»

پس از نتایج خوب تیم ملی در جام جهانی، فدراسیون فوتبال که فکر و برنامه ای برای جام ملت های آسیا نداشت، ناچار به پذیرش شرایط مورد نظر کی روش شد اما دو طرف که از هم خسته به نظر می رسیدند، ادامه همکاری بلند مدت را به نتایج تیم ملی در امارات موکول کردند. پر واضح و آشکار بود که سرمربی تیم ملی به دلیل تیم خوبی که در ایران ساخته بود، با خیال قهرمانی در جام ملت ها، قرارداد خود را 6 ماه دیگر تمدید کرد؛ البته با شرایط مالی تازه. این اتفاق برای فدراسیون فوتبال هم مطلوب بود که بهترین گزینه ممکن را در فاصله کوتاه تا جام ملت ها روی نیمکت خود داشته باشد.

در 6 ماه اخیر، شرایط به گونه ای پیش رفت که فدراسیون فوتبال برای ادامه همکاری با کی روش مردد بود. مهدی تاج و مسوولان ورزش کشور تنها در یک صورت می توانستند با کی روش قطع همکاری کنند؛ قهرمان نشدن در جام ملت های آسیا! کی روش هم تحلیل درستی از شرایط خودش داشت و به همین دلیل کلمبیا را در آب نمک نگه داشت، چون می دانست هر نتیجه ای جز قهرمانی حکم به پایان همکاری 8 ساله او و ایران می دهد. او حتی پس از مصاحبه تند و تیز خود بعد از پیروزی بر عمان اعلام کرد که در صورت قهرمانی امکان ادامه همکاری اش با ایران وجود دارد. مهدی تاج هم که به شدت از مصاحبه ها و اختلافات کی روش و برانکو کلافه بود، تمدید قرارداد را به قهرمانی ایران موکول کرد.

وقتی تیم ملی در نیمه نهایی بازی را به ژاپن باخت، خیلی ها تصور کردند که این ماجرا هم مثل داستان قبل از جام جهانی روسیه، با مذاکره ای جدید به ادامه همکاری می انجامد اما این بار کی روش و ایران به نقطه پایان رسیده بودند. با خداحافظی کی روش، فدراسیون فوتبال به شرایط قبل از جام جهانی روسیه برگشت؛ چون آلترناتیوی برای کی روش نداشت و احتمال می داد که با قهرمانی ایران و فشار شدید افکار عمومی باید قرارداد کی روش را برای 4 سال دیگر تمدید کند.

کی روش یک مربی حرفه ای و درجه یک است که برای آینده اش از مدت ها قبل کلمبیا را در برنامه داشت اما فدراسیون فوتبال هرگز به رفتن این مربی فکر نکرده بود و به همین دلیل این روزها بلاتکلیف به نظر می رسد. فدراسیون فوتبال با این تصور که عجله و شتابی برای انتخاب مربی جدید لازم نیست، رها شده از فشاری که در دوران کی روش تحمل کرده بود، احساس آرامش می کند و خیالی برای انتخاب مربی جدید ندارد اما این استراحت اگر طولانی شود، تاوان سنگینی برای فدراسیون و فوتبال ملی به همراه خواهد داشت.

فدراسیون فوتبال با این تصور که می تواند برای مدت کوتاهی تیم ملی را به یک مربی داخلی موقت بسپارد یا مربیانی نظیر شفر و برانکو را در مشت دارد که تحت قرارداد تیم هایی هستند که مستقیم از سوی وزارت ورزش اداره می شوند، مذاکرات جدی با مربیان بزرگ خارجی نداشته. احتمالا فدراسیون به این نتیجه رسیده که اگر کمی حوصله به خرج دهد، از فشار افکار عمومی کاسته شده و ذهن علاقه مندان فوتبال به لیگ و فوتبال باشگاهی درگیر خواهد شد. این تصور تاوان سنگینی برای فوتبال ملی خواهد داشت، چون کار مربی تیم ملی مقطعی نیست و در زمان استراحت هم سرمربی تیم ملی بیکار نیست. او باید برنامه هایش را دنبال کند و براساس ایده ها و تفکراتش، بازی های دوستانه را طراحی کند و بعد از ارائه به فدراسیون، مذاکره با کشورها آغاز شود. از سوی دیگر سرمربی جدید که شناختی از تیم ملی و فوتبال ایران ندارد، باید به مطالعه سوابق و عملکرد بازیکنان ملی پوش بپردازد و لیگ را با دقت زیر نظر بگیرد. اگر سرمربی جدید زمان کافی برای انجام کارهایش در اختیار نداشته باشد، بی شک نمی تواند روند خوب دوران کی روش را با همان سرعت ادامه دهد.

آستانه تحمل در فوتبال ایران پایین است و ناکامی در چند بازی کافی است تا موج فشار و انتقادات را به سوی فدراسیون فوتبال سرازیر کند. فدراسیون اگر به دلیل مشکلات مالی می خواهد چند ماه دستمزد کمتری به مربی خارجی بزرگ بدهد، باید به این جنبه ماجرا هم فکر کند که هدر رفتن زمان ممکن است تبعات سنگینی به همراه داشته باشد. وقتی مجموعه این مسائل را کنار هم می گذاریم، انتخاب مربی جدید از همه نظر برای فدراسیون فوتبال به صرفه است؛ حتی اگر نتیجه دلخواه حاصل نشود، فدراسیون زیر تیغ انتقادات نخواهد رفت که پس از جام ملت ها زمان را از دست داد و در خواب غفلت به سر برد. برای فرار از بحث های اینچنینی و شایدها و بایدهایی که ممکن است در آینده روی سر فدراسیون آوار شود، عاقلانه ترین کار این است که هرچه زودتر تکلیف مان را با سرمربی جدید روشن کنیم تا او به کارش برسد و فدراسیون هم در آرامش برنامه های او را جلو ببرد.