وحشتناك «برره اي» شده ايم

ليگ هجدهم فوتبال با موج بزرگي از خشونت كلامي و فيزيكي آغاز شده است. تنها سه هفته از مسابقات فصل جديد مي گذرد و در طول همين مدت كوتاه، موارد زيادي از پرخاشگري و عصبيت مهارنشده در ورزشگاه ها ديده شده است. درگيري كلامي بي نظير خداداد عزيزي با هواداران تيمش در رشت، جدل تماشاگران پرسپوليس و فولاد در آزادي كه به انتقامجويي خونين اهوازي ها در ديدار هفته بعد منجر شد و البته درگيري هاي شديد هواداران استقلال و تراكتورسازي كه ماشين هاي ضدشورش را روي پيست تارتان كشاند، از جمله مهم ترين كشمكش هاي فصل نوپاي فوتبال بوده است. تازه نبايد فراموش كنيم از مجموع 24 مسابقه برگزار شده در ليگ هجدهم، سه بازي به دليل تخلفات قبلي هواداران در ورزشگاه خالي برگزار شده، وگرنه مممكن بود سياهه حوادث و سوانح دلخراش، طولاني تر از اين باشد!

شايد فضاي فعلي استاديوم هاي فوتبال، بيش از هر چيز ديگري انعكاس خشم و خشونت نهفته در بطن جامعه باشد؛ جامعه اي كه اين روزها با انبوهي از مشكلات اساسي دست و پنجه نرم مي كند و انگار كنترلش را از دست داده است. خيلي از اين مردم در زندگي روزمره هم مثل بشكه باروت هستند و وقتي اين پتانسيل خوفناك براي انفجار با فضاي رقابت و تعصب به رنگ ها در هم آميخته مي شود، معلوم است كه استاديوم ها شبيه ميدان جنگ خواهد شد. وقتي كار نيست، نان نيست، آب نيست و پس انداز لاغر و دارايي دشوار به دست آمده مردم هر روز كم ارزش تر مي شود، سخت است كه بشود از «فرهنگ سازي» و اين قبيل افسانه ها حرف زد. اين روزها شايد شبيه خانواده اي شده ايم كه از گرفتاري و گرسنگي رنج مي برد و از همين رو فرزندانش به جان هم افتاده اند؛ اما سوال اينجاست كه آيا اين همه نفرت و كشمكش، اين همه خشم و عصيان فايده اي هم دارد؟ در اين شرايط بغرنج چرا چوب برداشته ايم و به جان هم افتاده ايم؟ كه چه بشود؟ اينكه سر پدري را مقابل چشم فرزند خردسالش بشكنيم و پسرك را مثل بيد بلرزانيم، چه سودي براي ما دارد و كجاي دل مان را خنك مي كند؟ اينكه قوم و قبيله هم را به باد بد و بيراه بگيريم و ارزشمندترين مفاهيم ملي و تاريخي مان را فحش كش كنيم تا فقط لج طرف مقابل در بيايد، به چه كار مي آيد؟ آيا اينها براي ما آب و نان مي شود؟ همه جاي دنيا فوتبال ابزار فراغت، انسانيت و همبستگي است؛ ما اما در اوج درماندگي و عصباني از زمين و زمان، همين دل خوش كنك مختصر را هم وسيله تسويه حساب هاي شخصي و احساسي مي كنيم تا آنچه باقي مي ماند، فقط خون و جنون باشد. چرا به هم رحم نمي كنيم، در حالي كه مي دانيم همه ما كم يا زياد به يك درد مبتلاييم؟

در مجموعه پرمعنا و مملو از تمثيل «شب هاي برره»، يكي از عادات اهالي آن جامعه فرضي اين بود كه به نشانه اعتراض به مسايل مختلف، شيشه هاي خانه خودشان را مي شكستند. حالا انصاف بدهيد كه ما برره اي تريم يا آن شخصيت هاي سريالي؟ ما كه ترك و كرد و فارس و عرب، مرد و زن، بزرگ و كوچك به جان هم افتاده ايم، ريشه خودمان را مي سوزانيم و چون دست مان به جايي نمي رسد، شيشه هاي «خلج فارس» را پايين مي آوريم! گيريم كه «كلوخ انداز را پاداش سنگ است»، پاداش سنگ انداز چيست؟ پاره آجر؟ راستي اين چرخه نفرت را تا كجا بايد ادامه داد؟ كاش در ازاي اين همه آزار دادن همديگر، حداقل يكي از مشكلات مملكت حل مي شد؛ اما آيا حل مي شود؟ وقتي خودمان براي خودمان دل نمي سوزانيم، از ديگران چه انتظاري مي توان داشت؟