افشین قطبی؛ مربی صادراتی یا وارداتی؟

افشین قطبی هر چند وقت یک بار به صدر اخبار رسانه های ورزشی ایران برمی گردد. اولین بار نامش به عنوان آنالیزور مطرح شد و بعداً توانست موقعیتش را در تیم ملی کره جنوبی تا مقام دستیار ارتقا بدهد. پس از همکاری با هیدینک و موفقیت بزرگ در جام جهانی 2002، حضورش در فوتبال ایران اجتناب ناپذیر به نظر می رسید. در اوج جام ملت های آسیا 2007 بود که خبرنگاران ایرانی حاضر در مالزی خبر مذاکره کاشانی با قطبی را شنیدند و می خواستند این چهره جدید را که بی سر و صدا در یکی از هتل های کوالالامپور اتاق گرفته بود، پیدا کنند.

سرانجام قطبی به ایران آمد و توانست روی دو تا از مهم ترین نیمکت های فوتبال کشور بنشیند. با پرسپولیس قهرمان لیگ برتر شد و با تیم ملی تا پای نیمه نهایی جام ملت های آسیا پیش رفت. او عملکرد قابل دفاعی داشت، با این حال منتقدانش هم کم نبودند. اگر موافقان قطبی او را یک مربی پیشرو می دانستند، مخالفانش اصرار داشتند که موفقیت در پرسپولیس حاصل کار مربیان دیگری بوده و در تیم ملی هم کارش را با ناکامی به پایان برده.

این تنها نقطه اختلاف درباره این مربی نبود. هرچند خودش دائما بحث گذرنامه ایرانی اش را پیش می کشید، ولی هیچ وقت در فوتبال ایران حل نشد و یک وصله ناجور بود. به همین خاطر بود که در بازگشت از جام ملت های آسیا متوجه شد که فضای کار در ایران دیگر برایش مناسب نیست و زمان رفتنش فرا رسیده.

مدتی زمان لازم بود تا دوباره شرایط بازگشت به فوتبال ایران فراهم شود و پس از تجاربی که در ژاپن، تایلند و چین داشت ناگهان روی نیمکت فولاد فرود آمد. سفرش به اهواز اما به اندازه حضور در تهران موفقیت آمیز نبود و این همکاری زودتر از حد تصور به پایان رسید.

پس از ناکامی در فولاد انتظار نداشتیم به این زودی خبری از قطبی بشنویم، ولی او در بازگشت به شیجیاژوانگ توانست به موفقیت بزرگی برسد و این تیم را به لیگ ستارگان چین برساند. او فصل آینده قرار است با نام های بزرگی مثل رافا بنیتس، کیکه فلورس، اولی اشتیلیکه، فابیو کاناوارو، کریس کلمن، یوردی کرویف، کاسمین اولاریو و برونو ژنزیو رقابت کند.

مربیگری در لیگ ستارگان چین که در سال های گذشته ارقام بالایی برای جذب مربیان بزرگ دنیا هزینه کرده، دستاورد کوچکی نیست، چه طرفدار قطبی باشیم چه منتقدش. در سال هایی که مربیان ایرانی بازار کاری در خارج از فوتبال کشور ندارند او تجربه مربیگری در جی لیگ را دارد و حالا قرار است در لیگ ستارگان چین هم حاضر باشد. اگر قطبی را جزئی از خانواده فوتبال ایران بدانیم، او تنها مربی صادراتی سال های اخیر ماست، ولی با آنچه در این سال ها به او گذشته، شاید دقیق تر باشد که او را یک مربی وارداتی بدانیم. یکی مثل خارجی هایی که در این سال ها به فوتبال ایران آمدند و توانستند اثرگذار باشند.